Beste reistijd Indonesië

Van juni tot en met oktober laat Java zich van zijn mooiste kant zien. Het is droog, de ochtendhemel boven de Bromo is helder en op de Ijen zie je de zwaveldampen over het kratermeer trekken. Neem een trui mee: overdag staat de thermometer op Java rond de 32 graden, maar wie in september bij de Bromo staat te wachten op de zon, heeft het 's nachts koud. Juli en augustus zijn druk. Oktober is de heetste maand van het jaar, met af en toe al een eerste bui, en ook mei kan: het droge seizoen begint dan net en een enkele bui hoort erbij.

December tot en met februari is minder geschikt. Vooral in januari regent het veel, en tot maart gaan vulkaantochten vaak niet door omdat je boven simpelweg niets ziet. Yogyakarta is een ander verhaal. De Borobudur en de Prambanan kun je ook in de regentijd bezoeken, want de buien zijn meestal kort en rond de tempels loop je rustiger dan in de zomer. In maart en april neemt de regen af, april zit al op de grens van het droge seizoen. Kom je vooral voor de vulkanen, kies dan liever juni tot en met september.

Van mei tot en met september heb je op Bali de meeste droge dagen. Juli en augustus zijn het droogst, overdag is het rond de 29 graden en het zeewater voelt koeler aan dan in de rest van het jaar. Dat is meteen het hoogseizoen. Canggu, Seminyak en Ubud zitten vol, dus boek op tijd. In augustus zijn het westen en noorden van het eiland rond Lovina bovendien verdord en bruin. Juni en september zijn rustiger met bijna hetzelfde weer. In juni loopt het Bali Arts Festival, en wie van juni tot en met september rond Nusa Penida het water in gaat, kan daar mola mola tegenkomen.

April en oktober zijn overgangsmaanden met af en toe een bui, goed voor wie de drukte wil mijden. Van november tot en met maart valt er flink wat regen, januari is de natste maand. Ubud is dan groener dan ooit en de rijstvelden staan vol water. Februari is laagseizoen en rustig. December niet: rond kerst regent het veel en toch zijn de hotels vol. Let op Nyepi, het Balinese nieuwjaar, meestal in maart, want dan ligt het hele eiland 24 uur stil, tot aan de luchthaven en de veerboten toe. De avond ervoor trekken de ogoh-ogoh-optochten door de straten.

Van mei tot en met september is het hier droog, en Flores hoort zelfs bij de droogste delen van Indonesië. Augustus is de droogste maand en de beste tijd om de Rinjani op Lombok te beklimmen. Pak een jas in, want de nachten zijn dan koel, rond de 21 graden. Juli is druk op Lombok en de Gili-eilanden. Komodovaranen zie je het hele jaar, maar augustus en september zijn de droogste maanden voor Komodo en Flores. Het water bij Labuan Bajo is dan helder en bij zonsopkomst staat er geen wolk boven de Kelimutu.

Flores is droger dan Lombok. Vanaf half april valt er rond Komodo en op Flores nauwelijks nog regen en tot half november blijft het daar grotendeels droog, terwijl Lombok in oktober en november al flink wat buien krijgt. Van december tot en met februari is de hele regio minder geschikt: veel regen, de Rinjani is dicht en de zee is onstuimig voor de boten naar de Gili's. Op Sumba valt dan wel het Pasola-festival, in februari of maart. Ben je in die maanden toch in de buurt, kies dan liever Flores dan Lombok.

Juni en juli zijn de beste maanden voor Sumatra, al regent het hier het hele jaar weleens. Noord-Sumatra, met Medan, Bukit Lawang en het Tobameer, heeft geen echt droog seizoen. Van januari tot en met mei is het redelijk droog met af en toe een bui, en februari is zelfs de droogste maand, terwijl Java, Bali en Sulawesi dan midden in de regentijd zitten. Maart tot en met juni is een goede tijd voor orang-oetans en voor de vulkanen rond Berastagi, overdag is het rond de 32 graden.

September en oktober zijn de natste maanden in Noord-Sumatra. Toch zijn september tot en met november goede maanden voor wildlife, want het regenwoud rond Bukit Lawang en Tangkahan is dan groen en levendig. Het zuidwesten rond Padang en Bukittinggi is natter en volgt een ander ritme. Wil je het echt zo droog mogelijk, kies dan liever februari of juni.

Van juli tot en met september is Sulawesi op zijn droogst, vooral in het zuiden rond Makassar en Tana Toraja. In het noorden rond Manado, Bunaken en Lembeh valt in augustus nog geregeld een bui en is september de droogste maand. Rond Makassar is augustus de droogste maand en oktober de heetste, met rond de 34 graden. Juli en augustus zijn hoogseizoen op de Togean-eilanden, dus boek daar vooraf. Mei, juni en oktober zijn goed met af en toe een bui, en een stuk rustiger.

Van december tot en met maart is Sulawesi minder geschikt. Makassar krijgt dan heel veel regen, met januari als natste maand, en ook Manado is nat. April is een overgangsmaand waarin de regen afneemt. Wil je in de winter toch duiken in Indonesië, kies dan liever Raja Ampat of de Molukken.

Augustus en september zijn de droogste maanden op Kalimantan, en september is de beste tijd voor Tanjung Puting. Je vaart dan vanuit Kumai de rivier op en bij de voederplaatsen zie je orang-oetans. Juni, juli en oktober zijn ook goed. Houd er wel rekening mee dat het hier zelfs in de droge tijd regelmatig regent: een bui hoort bij het regenwoud.

Van november tot en met mei valt er veel regen, december is de natste maand. Toch is maart tot en met juni geen slechte tijd voor orang-oetans: het woud is dan groen en de dieren laten zich zien. In januari en februari zijn ze juist lastiger te vinden. De Derawan-eilanden zijn in de natte maanden grijzer. Wil je zo droog mogelijk zitten, kies dan augustus of september en boek je boot in Tanjung Puting vroeg.

Van oktober tot en met maart zijn de Molukken op hun best, precies omgekeerd aan de rest van Indonesië. November is de droogste maand, en oktober en november zijn uitstekend voor Ambon, Seram en de Banda-eilanden. In januari en februari ligt de zee er kalm bij, onder water zie je ver en het zeewater is rond de 30 graden. Maart is nog relatief droog. April kent al wat meer buien, maar is nog fijn voor de Kei-eilanden.

Van mei tot en met augustus is het hier minder geschikt. Juni en juli zijn de natste maanden, het regent dan veel en lang en op zee is het onstuimig. Dat is jammer, want precies dan heeft Nederland zomervakantie. Kies in de zomer liever Sulawesi of Flores en bewaar de Molukken voor de herfst of de winter. September is een overgangsmaand waarin de regen afneemt.

Van oktober tot en met april is het duikseizoen op Raja Ampat. Januari en februari zijn het droogst, met een kalme zee en helder zicht onder water, en ook oktober is een topmaand om te duiken. Helemaal droog wordt het hier nooit. Een bui hoort erbij, ook in de beste maanden, en in november en december valt er een korte periode wat meer regen terwijl het duiken gewoon doorgaat.

Juli en augustus zijn op Raja Ampat minder geschikt, met veel regen en een onstuimige zee. Het vasteland van Papoea volgt een ander ritme: daar is het van juni tot en met oktober het droogst, en augustus is een goede maand om door de Baliemvallei rond Wamena te trekken. Mei, juni en september zijn op Raja Ampat wisselvallig, de ene week droog en de andere nat. Wil je in de zomer onder water, kies dan liever Bunaken of Komodo.

Van juli tot en met september is Belitung droog en zonnig, met augustus als droogste maand en september als warmste met rond de 33 graden. Dat droge seizoen begint later en duurt korter dan op Java of Bali, want in mei en juni valt er op Belitung nog flink wat regen. Juli en augustus zijn druk door de zomervakantie. September heeft hetzelfde weer en minder mensen. Voor boottochten langs de granietrotsen van Tanjung Tinggi en naar het eilandje Lengkuas, met de Nederlandse vuurtoren uit de negentiende eeuw, zijn dit de maanden.

Van oktober tot en met januari regent het veel, december is de natste maand en de zon laat zich weinig zien. November en december zijn minder geschikt. Februari is een opvallend drogere tussenmaand, met af en toe een bui en lege stranden. Daarna is maart tot en met juni wisselend tot nat, en april valt zelfs natter uit dan januari. Belitung is populair bij Indonesiërs zelf sinds de film Laskar Pelangi, dus rond Idul Fitri zit het eiland vol. Twijfel je in mei tussen Belitung en Bali, kies dan Bali.

In februari en augustus zijn de Riau-eilanden op hun best. Februari is de droogste maand, zeker op Batam, en augustus valt midden in de drogere periode, met relatief weinig regen. Overdag is het rond de 31 graden en het zeewater zo'n 28 tot 30 graden, goed om te zwemmen bij Bintan. Augustus valt wel in het hoogseizoen, dus boek op tijd.

Maart is goed. Van mei tot en met oktober is het ook goed: warm, met een zee rond de 30 graden, al vallen er geregeld buien. Januari en april zijn wisselend: in januari is de zee aan de oostkust van Bintan ruwer, april is in Tanjungpinang juist nat. November is wisselend, want dan begint de moesson en valt in Tanjungpinang de meeste regen. December is minder geschikt: de noordoostmoesson is op zijn hoogst, met veel regen en een onrustige zee, ook rond Anambas.